Aleksandr Bogdanow
Biografia
Aleksandr Bogdanow (właśc. Aleksandr Malinowski) urodził się 22 sierpnia 1873 roku w Sokółce, w guberni grodzieńskiej, jako drugie z sześciorga dzieci wiejskiego nauczyciela. Jego rodzina ze strony ojca pochodziła z Wołogdy. W 1892 roku ukończył gimnazjum w Tule ze złotym medalem, a następnie studiował na Uniwersytecie Moskiewskim (fizyka i matematyka) oraz na Uniwersytecie Charkowskim (medycyna). W czasie studiów związał się z Socjaldemokratyczną Partią Robotniczą Rosji, za co został aresztowany, skazany i zesłany do Kaługi, a potem do Wołogdy, gdzie pracował w szpitalu psychiatrycznym.
W 1904 roku nielegalnie opuścił Rosję i wyjechał do Szwajcarii i Paryża, gdzie działał wśród bolszewików na emigracji. Szybko popadł w konflikt z Włodzimierzem Leninem, dotyczący m.in. roli kultury socjalistycznej i filozofii Ernsta Macha. W 1908 roku na Capri współpracował z Maksymem Gorkim i grupą literacko-edukacyjną, po czym Lenin zaatakował go w dziele "Materializm i empiriokrytycyzm". Po amnestii w 1913 roku wrócił do Rosji, a w czasie I wojny światowej służył jako lekarz wojskowy. Po rewolucji październikowej zorganizował Socjalistyczną Akademię Nauk i był profesorem Uniwersytetu Moskiewskiego. W 1923 roku został krótko aresztowany przez OGPU w związku z opozycyjną grupą Raboczaja Prawda, ale po rozmowie z Dzierżyńskim zwolniono go. Zmarł w 1928 roku w wyniku transfuzji krwi, którą przeprowadzał w założonym przez siebie instytucie.
Bogdanow był płodnym pisarzem; jego najważniejsze dzieła to "Tektologia" (nauka o organizacji pracy) i powieść utopijna "Czerwona gwiazda" (1908). Był współzałożycielem organizacji Proletkult, którą władze rozwiązały, obawiając się jej wpływów. Jego teorie zyskały uznanie dopiero od lat 70. XX wieku.