Aleksandr Bogdanow

Lekarz, filozof, ekonomista, pisarz science fiction
22.08.1873 07.04.1928 Sokółka

Biografia

Aleksandr Bogdanow (właśc. Aleksandr Malinowski) urodził się 22 sierpnia 1873 roku w Sokółce, w guberni grodzieńskiej, jako drugie z sześciorga dzieci wiejskiego nauczyciela. Jego rodzina ze strony ojca pochodziła z Wołogdy. W 1892 roku ukończył gimnazjum w Tule ze złotym medalem, a następnie studiował na Uniwersytecie Moskiewskim (fizyka i matematyka) oraz na Uniwersytecie Charkowskim (medycyna). W czasie studiów związał się z Socjaldemokratyczną Partią Robotniczą Rosji, za co został aresztowany, skazany i zesłany do Kaługi, a potem do Wołogdy, gdzie pracował w szpitalu psychiatrycznym.

W 1904 roku nielegalnie opuścił Rosję i wyjechał do Szwajcarii i Paryża, gdzie działał wśród bolszewików na emigracji. Szybko popadł w konflikt z Włodzimierzem Leninem, dotyczący m.in. roli kultury socjalistycznej i filozofii Ernsta Macha. W 1908 roku na Capri współpracował z Maksymem Gorkim i grupą literacko-edukacyjną, po czym Lenin zaatakował go w dziele "Materializm i empiriokrytycyzm". Po amnestii w 1913 roku wrócił do Rosji, a w czasie I wojny światowej służył jako lekarz wojskowy. Po rewolucji październikowej zorganizował Socjalistyczną Akademię Nauk i był profesorem Uniwersytetu Moskiewskiego. W 1923 roku został krótko aresztowany przez OGPU w związku z opozycyjną grupą Raboczaja Prawda, ale po rozmowie z Dzierżyńskim zwolniono go. Zmarł w 1928 roku w wyniku transfuzji krwi, którą przeprowadzał w założonym przez siebie instytucie.

Bogdanow był płodnym pisarzem; jego najważniejsze dzieła to "Tektologia" (nauka o organizacji pracy) i powieść utopijna "Czerwona gwiazda" (1908). Był współzałożycielem organizacji Proletkult, którą władze rozwiązały, obawiając się jej wpływów. Jego teorie zyskały uznanie dopiero od lat 70. XX wieku.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Stworzenie Tektologii, prekursorskiej teorii systemów i prakseologii
Opublikowanie powieści science fiction "Czerwona gwiazda" (1908)
Współzałożenie organizacji Proletkult
Organizacja Socjalistycznej Akademii Nauk po rewolucji październikowej
Praca nad teorią empiriomonizmu

Ciekawostki

Bogdanow wierzył, że transfuzje krwi mogą odwrócić proces starzenia; zmarł w wyniku takiej transfuzji przeprowadzonej na sobie.
Jego teorie zostały docenione przez polskiego filozofa Tadeusza Kotarbińskiego.
W 1908 roku spędzał wakacje z Gorkim i Leninem na Capri, mimo trwającego konfliktu.

Udostępnij